Setiap kali Ramadan menjelma, perbincangan mengenai hikmah puasa bukan sahaja tertumpu kepada aspek rohani, malah turut merangkumi manfaat kesihatan yang semakin mendapat perhatian masyarakat.
Antara yang kerap menjadi bualan ialah dakwaan bahawa berpuasa mampu “memakan” sel kanser dalam tubuh manusia. Walaupun kedengaran seperti ungkapan sensasi, di sebalik istilah tersebut sebenarnya tersimpan penjelasan saintifik yang menarik untuk difahami.
Dalam dunia perubatan moden, fenomena ini dikaitkan dengan proses dikenali sebagai autophagy yang merupakan satu mekanisme semula jadi yang membolehkan sel membersihkan komponen rosak, protein lama serta struktur tidak normal.
Proses ini ibarat sistem penyelenggaraan dalaman tubuh yang memastikan sel terus berfungsi dalam keadaan optimum. Apabila tubuh berada dalam keadaan kekurangan nutrien, seperti ketika berpuasa, autophagy akan diaktifkan sebagai strategi penyesuaian biologi.
Keadaan berpuasa menyebabkan paras insulin menurun dan tubuh mula menggunakan sumber tenaga tersimpan. Pada fasa inilah sel mengambil peluang untuk “mengitar semula” bahan dalaman yang tidak diperlukan.
Pembersihan mikro ini membantu mengurangkan tekanan oksidatif serta mengelakkan pengumpulan komponen sel yang berpotensi mencetuskan masalah kesihatan pada masa hadapan.
Menariknya, penyelidikan dalam bidang biologi sel menunjukkan autophagy mempunyai kaitan dengan pencegahan penyakit kronik termasuk kanser. Dengan menyingkirkan sel rosak atau abnormal lebih awal, tubuh berupaya mengurangkan risiko mutasi yang boleh membawa kepada pertumbuhan sel tidak terkawal.
Beberapa kajian awal turut mencadangkan bahawa keadaan metabolik semasa berpuasa berpotensi menjadikan sel kanser lebih sensitif terhadap rawatan tertentu, sekali gus membuka ruang kajian baharu dalam bidang onkologi.
Namun demikian, pakar kesihatan mengingatkan masyarakat agar tidak mentafsir dapatan ini secara berlebihan. Puasa bukanlah terapi khusus untuk merawat kanser, apatah lagi menggantikan rawatan perubatan sedia ada.
Autophagy bertindak sebagai mekanisme sokongan kesihatan sel, bukannya agen yang secara langsung memusnahkan sel kanser. Penyakit kanser kekal sebagai kondisi kompleks yang memerlukan pemeriksaan, diagnosis serta rawatan profesional.
Walaupun begitu, hakikat bahawa amalan berpuasa mampu mengaktifkan proses pembaikan dalaman tubuh memberikan perspektif baharu tentang hikmah ibadah ini.
Selain membentuk disiplin diri dan meningkatkan ketakwaan, puasa turut memberi ruang kepada tubuh menjalani fasa rehat metabolik yang menyumbang kepada keseimbangan kesihatan secara menyeluruh.
Akhirnya, ungkapan bahawa puasa “memakan” sel kanser wajar difahami sebagai gambaran kepada kehebatan sistem biologi manusia yang dicipta dengan keupayaan membersih dan memperbaharui dirinya sendiri.
Ia bukan janji penyembuhan, tetapi satu peringatan bahawa di sebalik ibadah yang dilaksanakan, terdapat manfaat kesihatan yang terus menjadi subjek penelitian dan kekaguman dunia sains.
++Untuk berita dan artikel terkini. Jangan lupa ikuti kami di media sosial rasmi kashoorga, Instagram, Facebook & TikTok.
