Haiwan merupakan antara makhluk ciptaan Tuhan yang hidup bersama manusia dan memainkan peranan penting dalam keseimbangan ekosistem dunia. Namun akibat sifat tamak dan kerakusan segelintir manusia, ada haiwan yang akhirnya menjadi mangsa eksploitasi dan kekejaman.
Kemusnahan habitat, perdagangan haram hidupan liar, pengabaian haiwan peliharaan, penggunaan haiwan untuk pertunjukan serta memaksa haiwan bekerja melampaui kemampuan merupakan antara bentuk eksploitasi yang masih berlaku.
Lebih menyedihkan apabila penderitaan haiwan dijadikan sumber keuntungan tanpa mengambil kira kebajikan dan keadaan haiwan tersebut.
Sebagai seorang Muslim, kita perlu memahami bahawa Islam membawa rahmat bukan hanya kepada manusia, bahkan kepada seluruh makhluk ciptaan Allah SWT.
Manusia diberikan tanggungjawab sebagai khalifah di muka bumi. Amanah tersebut bukan lesen untuk manusia melakukan sesuka hati terhadap alam dan makhluk lain.
Sebaliknya, manusia bertanggungjawab memelihara, menjaga dan mengurus ciptaan Allah SWT dengan penuh ihsan.
Islam sendiri memberikan perhatian terhadap kebajikan haiwan dan melarang manusia melakukan kezaliman terhadapnya. Antara peringatan yang cukup besar ialah kisah seorang wanita yang menerima azab kerana mengurung seekor kucing.
Dalam hadis sahih yang diriwayatkan oleh al-Bukhari dan Muslim, diceritakan bahawa seorang wanita diazab kerana mengurung seekor kucing sehingga haiwan tersebut mati. Wanita itu tidak memberikan makanan dan minuman kepada kucing berkenaan, malah tidak melepaskannya untuk mencari makanan sendiri.
Kisah tersebut menunjukkan bahawa penderaan dan pengabaian terhadap haiwan bukan perkara kecil dalam Islam.
Seekor haiwan mungkin tidak mampu bersuara seperti manusia, tetapi penderitaan yang dilakukan terhadapnya tetap berada dalam pengetahuan Allah SWT.
Malah ketika haiwan dibenarkan untuk disembelih bagi tujuan makanan, Islam tetap menetapkan adab supaya haiwan tidak diseksa.
Rasulullah SAW bersabda yang bermaksud:
“Sesungguhnya Allah telah menetapkan ihsan atas segala sesuatu. Apabila kamu membunuh, maka bunuhlah dengan cara yang baik dan apabila kamu menyembelih, maka sembelihlah dengan cara yang baik. Hendaklah salah seorang daripada kamu menajamkan pisaunya dan merehatkan haiwan sembelihannya.”
(Riwayat Muslim)
Hadis ini jelas menunjukkan bahawa Islam menuntut manusia mengurangkan penderitaan haiwan walaupun ketika melakukan penyembelihan yang dibenarkan syarak.
Pisau perlu dipastikan benar-benar tajam dan haiwan perlu dikendalikan dengan baik. Antara adab yang turut ditekankan oleh para ulama ialah tidak menajamkan pisau di hadapan haiwan serta tidak menyembelih seekor haiwan di hadapan haiwan lain.
Jika ketika sembelihan sekalipun Islam menuntut ihsan, apatah lagi melakukan penderaan hanya untuk hiburan, keuntungan atau kepuasan manusia.
Pada masa sama, Islam turut menunjukkan betapa besarnya ganjaran bagi mereka yang berbuat baik terhadap haiwan.
Dalam sebuah hadis sahih, Rasulullah SAW menceritakan mengenai seorang lelaki yang memberikan air kepada seekor anjing yang sedang kehausan. Allah SWT menghargai perbuatannya lalu mengampunkan dosanya.
Apabila para sahabat bertanya sama ada berbuat baik kepada haiwan juga mendapat pahala, Rasulullah SAW menjelaskan bahawa terdapat ganjaran pada setiap makhluk bernyawa.
Ini membuktikan bahawa sekecil-kecil kebaikan kepada haiwan tidak pernah sia-sia di sisi Allah SWT.
Memberikan makanan kepada haiwan terbiar, menyediakan air, merawat haiwan yang cedera atau sekadar tidak mengganggu kehidupan mereka boleh menjadi sebahagian daripada amalan ihsan seorang Muslim.
Anda mungkin berminat dengan
Usaha menjaga kebajikan haiwan bukan hanya terletak pada pihak berkuasa. Masyarakat sendiri mempunyai peranan untuk menghentikan rantaian eksploitasi.
Antaranya dengan tidak memberikan sokongan kepada aktiviti yang jelas mengeksploitasi haiwan, melaporkan kes penderaan kepada pihak berkuasa serta tidak membeli hidupan liar yang diperdagangkan secara haram.
Penguatkuasaan undang-undang juga perlu dilaksanakan dengan tegas supaya mereka yang melakukan penderaan atau perdagangan haram haiwan tidak terlepas daripada tindakan.
Pada masa sama, pendidikan mengenai kebajikan haiwan perlu dipupuk sejak kecil. Kesedaran mengenai sifat ihsan terhadap haiwan boleh diterapkan melalui pendidikan di sekolah, institusi agama, ceramah serta dalam kehidupan keluarga sendiri.
Anak-anak perlu diajar bahawa haiwan bukan permainan yang boleh dibuang apabila sudah bosan. Memelihara haiwan datang bersama tanggungjawab untuk menyediakan makanan, tempat tinggal, rawatan dan penjagaan yang sewajarnya.
Akhirnya, cara seseorang melayan makhluk yang lebih lemah turut memperlihatkan nilai ihsan dan kemanusiaan dalam dirinya.
Haiwan mungkin tidak mampu mengadu kepada manusia apabila disakiti, namun setiap kezaliman tidak terlepas daripada pengetahuan Allah SWT.
Justeru, sebagai Muslim, pupuklah sifat belas kasihan terhadap semua makhluk. Jangan kerana mengejar keuntungan, hiburan atau kepuasan sendiri, kita melakukan kezaliman terhadap makhluk yang telah diamanahkan Allah SWT untuk hidup bersama kita.
++Untuk berita dan artikel terkini. Jangan lupa ikuti kami di media sosial rasmi kashoorga, Instagram, Facebook & TikTok
Isian rohani buat semua peringkat umur, semoga kita KASHOORGA bersama.
Insya-Allah, kita download
sekarang ya?
